Zengin ülkeler koronavirüs aşılarının çoğunu satın aldı, yoksul ülkeler 2022’ye kadar beklemek zorunda kaldı

Kasım ayından bu yana aşı satın alımı yapan zengin ülkeler, yoksul ülkeleri büyük bir krizle baş başa bıraktı. Ekonomik gücü olmayan ülkeler, ücretsiz temin edeceği aşılar için 2022’yi beklerken, dünyanın pandemiden kısa sürede kurtulması da mümkün görülmüyor. DSÖ ve birçok ülke daha önce aşının adil dağıtılması konusunda çağrı yapmıştı.

Koronavirüsle mücadele kapsamında aşı çalışmalarının hız kesmeden devam ettiği son günlerde, zengin ülkeler, on milyonlarca aşı dağıtımı yaparken, yoksul ülkeler bu rakamların çok daha gerisinde kaldı. Düşük gelirli ülkelerin aşı alımında geride kalması, dünyadaki gelir dağılımındaki adaletsizliği gözler önüne sererken, pandeminin kısa zamanda biteceğini öngörmek de bu sebeple mümkün görünmüyor. ZENGİN ÜLKELER TÜM AŞILARI SATIN ALDI Ekonomik gücü olan ülkelerin aşıyı hemen alması, yoksul ülkelerin aşı alımını engelledi. Örneğin Kanada’da her bir vatandaşın beş defa aşılanmasını sağlayacak kadar çok aşı satın alındı. Bu tip örneklerin çoğalması da düşük gelirli ülkelerin aşıya erişimini engelleyerek, 2022’yi beklemek zorunda bıraktı. KLİNİK TESTTEN GEÇMEYEN AŞILARI SİPARİŞ ETTİLER Adil olmayan dağıtımdan ötürü virüsün yayılması ölüm oranlarını da artırdı. Arjantin, Venezuela ve Bolivya bu ülkelerin başında yer aldı. Can kaybının dört birinin yaşandığı bu ülkeler, karşı karşıya kaldıkları durumdan ötürü henüz klinik deneyleri tamamlanmayan aşıları sipariş etmeye başladı. COVAX’IN AŞILARI DA TÜKENDİ Bazı ülkeler ise klinik testi henüz tamamlanmayan aşıları dahi alamadı. 2 milyar doz aşıyı ücretsiz temin etmek için oluşturulan küresel girişim COVAX’ı bekleyen yoksul ülkeler, Şubat ayında dağıtımı yapılacak aşılardan alacaktı. Ancak COVAX’ın dağıtımını yapacağı bu aşılar da kısa zamanda tükendi. ‘DÜNYA AHLAKİ ÇÖKÜNTÜNÜN EŞİĞİNDE’ Aşı dağıtımındaki bu düzensizlik, sürecin eşit koşullarda yürütülmediğini gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, bu adaletsizlik üzerine, ‘Dünya ahlaki çöküntü felaketinin eşiğinde’ ifadesinde bulundu.